Chảy máu bên trong — những dấu hiệu không nhìn thấy được

Chảy máu bên ngoài dễ nhận ra và dễ gây hoảng. Chảy máu bên trong thì ngược lại, nó âm thầm và chính vì vậy mà nguy hiểm hơn nhiều.

Vì sao khó nhận ra

• Không có vết thương để nhìn
• Người bệnh có thể vẫn tỉnh táo lúc đầu
• Triệu chứng xuất hiện dần
• Dễ quy cho nguyên nhân khác
• Chỉ nhận ra qua các dấu hiệu gián tiếp

Cơ thể bù trừ khá tốt ở giai đoạn đầu, nên khi triệu chứng rõ thì lượng máu mất đã đáng kể.

Các dấu hiệu chung của mất máu

• Da tái, môi nhợt
• Vã mồ hôi lạnh
• Tim đập nhanh
• Thở nhanh
• Chóng mặt khi ngồi dậy hoặc đứng lên
• Khát nước
• Lơ mơ hoặc bồn chồn bất thường

Chóng mặt khi đổi tư thế là dấu hiệu sớm khá nhạy và thường xuất hiện trước khi có biểu hiện rõ hơn.

Chảy máu đường tiêu hoá

• Nôn ra máu đỏ tươi hoặc như bã cà phê
• Phân đen như hắc ín và có mùi đặc biệt
• Phân có máu đỏ tươi
• Kèm đau bụng hoặc không
• Đều là lý do đi cấp cứu ngay

Phân đen như hắc ín là dấu hiệu quan trọng mà nhiều người bỏ qua vì họ nghĩ do thức ăn.

Sau chấn thương

• Va đập mạnh vào bụng hoặc ngực
• Tai nạn giao thông
• Ngã từ trên cao
• Triệu chứng có thể xuất hiện muộn vài giờ
• Cần được theo dõi kể cả khi ban đầu thấy bình thường

Người sau tai nạn nói rằng mình không sao vẫn nên được khám, vì chảy máu trong có thể biểu hiện muộn.

Dấu hiệu sau chấn thương bụng

• Đau bụng tăng dần
• Bụng chướng hoặc cứng
• Đau lan lên vai
• Buồn nôn
• Kèm các dấu hiệu mất máu chung

Đau lan lên vai sau chấn thương bụng là dấu hiệu đặc biệt cần được nêu rõ với bác sĩ.

Dấu hiệu sau chấn thương đầu

• Đau đầu tăng dần
• Nôn nhiều lần
• Lú lẫn hoặc buồn ngủ bất thường
• Yếu một bên
• Hai đồng tử không đều
• Có thể xuất hiện sau nhiều giờ

Khoảng thời gian tỉnh táo sau chấn thương đầu rồi xấu đi là kiểu hình cần được biết tới.

Ở người dùng thuốc chống đông

• Nguy cơ chảy máu cao hơn nhiều
• Kể cả sau va đập nhẹ
• Ngưỡng đi khám cần thấp hơn
• Luôn nêu rõ việc đang dùng thuốc
• Mang theo tên thuốc khi đi khám

Với nhóm này, một cú va đầu tưởng nhẹ vẫn nên được bác sĩ đánh giá.

Chảy máu ở phụ nữ

• Chảy máu âm đạo bất thường lượng nhiều
• Kèm đau bụng dữ dội
• Ở người đang mang thai là tình huống cấp cứu
• Kèm chóng mặt hoặc ngất
• Cần được khám ngay

Đau bụng dữ dội kèm chảy máu ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản là tình huống cần cấp cứu.

Những việc cần làm khi nghi ngờ

• Gọi cấp cứu
• Để người bệnh nằm yên
• Nâng chân nếu có dấu hiệu choáng
• Giữ ấm
• Không cho ăn uống
• Theo dõi ý thức và nhịp thở

Không cho ăn uống là quy tắc quan trọng vì người bệnh có thể cần can thiệp ngay khi tới viện.

Những gì không nên làm

• Không để người bệnh tự đi lại
• Không chờ xem có đỡ không
• Không cho uống thuốc giảm đau tuỳ tiện
• Không tự lái xe đi
• Không để họ một mình

Một số thuốc giảm đau có thể làm chảy máu nặng hơn, nên không tự dùng khi nghi ngờ chảy máu trong.

Thông tin cần cung cấp

• Hoàn cảnh xảy ra
• Thời điểm bắt đầu triệu chứng
• Các triệu chứng cụ thể
• Thuốc đang dùng, đặc biệt là thuốc chống đông
• Tiền sử bệnh
• Lần cuối ăn uống

Thông tin về lần cuối ăn uống quan trọng nếu người bệnh có thể cần can thiệp cần gây mê.

Theo dõi sau tai nạn nhẹ

• Theo dõi trong ít nhất hai mươi tư giờ
• Chú ý đau tăng dần
• Chú ý da tái và mệt bất thường
• Chú ý chóng mặt khi đứng lên
• Không để người bị ở một mình đêm đầu
• Đi khám nếu có bất kỳ dấu hiệu nào

Đêm đầu sau chấn thương là khoảng thời gian cần có người bên cạnh để phát hiện thay đổi.

Nguyên tắc chung

• Không thấy máu không có nghĩa là không chảy máu
• Dấu hiệu gián tiếp là thứ cần chú ý
• Sau chấn thương mạnh thì nên được khám
• Nôn ra máu hoặc phân đen là cấp cứu
• Khi nghi ngờ thì gọi cấp cứu

Nội dung này mang tính thông tin chung; khi nghi ngờ chảy máu trong hãy gọi cấp cứu ngay.

Câu hỏi thường gặp