Đau ngực kiểu nào cần gọi cấp cứu ngay

Đau ngực là một trong những lý do đi cấp cứu phổ biến nhất. Phần lớn trường hợp không nguy hiểm, nhưng có một nhóm đặc điểm mà khi xuất hiện thì việc chờ đợi có thể trả giá rất đắt.

Nhóm dấu hiệu cần gọi cấp cứu ngay

• Đau hoặc tức nặng ở giữa ngực
• Kéo dài hơn vài phút hoặc hết rồi lại xuất hiện
• Lan lên hàm, cổ, vai hoặc cánh tay
• Kèm vã mồ hôi lạnh
• Kèm khó thở
• Kèm buồn nôn hoặc chóng mặt

Không cần có đủ tất cả các dấu hiệu; chỉ cần vài dấu hiệu đi cùng nhau là đã đủ lý do gọi cấp cứu.

Đau không phải lúc nào cũng là đau

• Nhiều người mô tả là tức nặng chứ không phải đau
• Có người nói như bị bóp chặt
• Có người nói như có vật đè lên ngực
• Có người chỉ thấy khó chịu mơ hồ
• Không đau nhói không có nghĩa là không nguy hiểm

Nhiều người bỏ qua vì họ chờ một cơn đau dữ dội mà thực tế cảm giác lại là tức nặng âm ỉ.

Triệu chứng có thể khác điển hình

• Ở nữ giới triệu chứng có thể ít điển hình hơn
• Ở người cao tuổi cũng vậy
• Ở người có đái tháo đường có thể ít đau hơn
• Có thể chỉ biểu hiện bằng khó thở hoặc mệt bất thường
• Có thể biểu hiện như đau dạ dày

Cảm giác như khó tiêu hoặc đau vùng thượng vị kèm vã mồ hôi là tình huống rất đáng nghi và không nên chờ.

Những gì nên làm ngay

• Gọi cấp cứu
• Ngồi hoặc nằm nghỉ, không đi lại
• Nới lỏng quần áo
• Mở cửa cho người cấp cứu vào được
• Chuẩn bị danh sách thuốc đang dùng
• Có người ở bên cạnh

Mở sẵn cửa là chi tiết nhỏ nhưng nó tiết kiệm được thời gian quý khi đội cấp cứu tới.

Những gì không nên làm

• Không chờ xem có đỡ không
• Không tự lái xe đi bệnh viện
• Không tự dùng thuốc không được kê cho mình
• Không đi lại hoặc gắng sức
• Không ăn uống gì thêm

Tự lái xe là rủi ro kép vì vừa mất thời gian xử trí vừa có nguy cơ mất ý thức khi đang lái.

Vì sao thời gian quan trọng

• Một số tình trạng tim cần can thiệp sớm
• Phần cơ tim cứu được giảm dần theo thời gian
• Can thiệp trong những giờ đầu thay đổi kết quả rất nhiều
• Thời gian mất đi không lấy lại được
• Đây là lý do không được chờ

Trong y học cấp cứu có câu thời gian là cơ tim, và nó mô tả chính xác điều đang diễn ra.

Vì sao người ta hay chần chừ

• Sợ làm phiền
• Sợ báo động nhầm
• Nghĩ mình còn trẻ nên không thể bị
• Chờ tới sáng cho tiện
• Hy vọng nó sẽ tự hết

Gọi cấp cứu rồi hoá ra không nghiêm trọng là kết quả tốt, còn chờ đợi rồi hoá ra nghiêm trọng thì không sửa được.

Các nguyên nhân đau ngực khác

• Cơ và xương thành ngực
• Trào ngược dạ dày thực quản
• Lo âu và cơn hoảng sợ
• Viêm phổi hoặc màng phổi
• Vấn đề ở phổi và mạch máu lớn

Danh sách này rộng và chỉ có thăm khám mới phân biệt được, nên không nên tự chẩn đoán trong lúc đang đau.

Khi đau ngực kèm khó thở dữ dội

• Đây là tình huống cấp cứu
• Có thể liên quan tới nhiều nguyên nhân nặng
• Gọi cấp cứu ngay
• Ngồi ở tư thế dễ thở nhất
• Không để người bệnh một mình

Sự kết hợp giữa đau ngực và khó thở luôn là lý do gọi cấp cứu, bất kể tuổi tác.

Khi cơn đau tự hết

• Không có nghĩa là an toàn
• Có thể là dấu hiệu báo trước
• Vẫn cần đi khám sớm
• Ghi lại đặc điểm cơn đau
• Nêu rõ với bác sĩ dù lúc khám đã hết đau

Mô tả chính xác cơn đau đã xảy ra là thông tin quan trọng ngay cả khi lúc khám mọi thứ đều bình thường.

Những gì nên ghi lại để kể

• Bắt đầu lúc nào và kéo dài bao lâu
• Vị trí và hướng lan
• Tính chất đau
• Điều gì làm nặng lên hoặc đỡ đi
• Các triệu chứng kèm theo
• Đang làm gì khi cơn đau xuất hiện

Đau xuất hiện khi gắng sức và đỡ khi nghỉ là kiểu hình đặc biệt đáng chú ý cần được nêu rõ.

Nguyên tắc chung

• Khi nghi ngờ thì gọi cấp cứu
• Không ai trách người gọi cấp cứu vì lo cho tính mạng
• Thời gian quan trọng hơn sự chắc chắn
• Để nhân viên y tế đánh giá
• Sai lầm tốn kém nhất là chờ đợi

Nội dung này không thay thế chẩn đoán y khoa; khi có dấu hiệu nghi ngờ hãy gọi cấp cứu ngay.

Câu hỏi thường gặp